Loreena McKennitt - The Highwayman

W Studenckim Radiu "ŻAK" Politechniki Łódzkiej istnieje zwyczaj przedstawiania realizatorów audycji. To nie tylko ładny gest. Stoję na stanowisku, że dobry "tech" (od "techniczny"; gadający do mikrofonu to "meryci" - "merytoryczni"), to 50% sukcesu programu. Chodzi nie tylko o umiejętną obsługę stołu realizatorskiego, komputerów, odtwarzaczy CD, gramofonu i magnetofonów. Kluczowe jest budowanie atmosfery. Jeśli po obu stronach szyby, a więc w reżyserce i w studiu, siedzą ludzie, którzy szanują nawzajem swoją pracę i są przekonani o tym, że z programu na program można dążyć do polepszenia jego jakości, to uczynią magię radia i stworzą coś cennego, wartego słuchania.

Jako realizatorka sobotniej "Piosenki do wynajęcia" mam przywilej wybierania pierwszego utworu w programie. Zwykle proponuję krótkie dziełka. Dzisiaj odeszłam jednak od tej reguły. Wszystko przez mojego brata, który dawno temu zaraził mnie miłością do rudowłosej Kanadyjki, Loreeny McKennitt, o czym czasami sobie przypominam.

"The Highwayman" to poemat Alfreda Noyesa, napisany na początku XX wieku. Zapoznałam się z nim w jednej z irlandzkich bibliotek, dzięki bardzo ładnie wydanej książeczce z ilustracjami Charlesa Keepinga.

Akcja rozgrywa się w osiemnastowiecznej Anglii i opowiada o losach szlachetnego bandyty i jego ukochanej Bess. Otóż pewnej nocy, wracając z rozboju, Highwayman przejeżdża na swym koniu obok domu, w którym mieszka Bess. Jak to w romantycznych wizjach bywa, wystarczyło im jedno spojrzenie i pocałunek, by obiecać sobie miłość aż po grób. Mieli się zakochani spotykać jeszcze nie raz, ale czymże byłaby ta opowieść bez jakiegoś czarnego charakteru. Highwaymana zdradził zazdrosny o Bess stajenny.

Na scenie pojawili się żołnierze. Związali Bess, zakneblowali i przystawili karabin do jej piersi. Czekali na poszukiwanego od dawna bandytę. Highwayman pojawił się nocą, o tej samej co poprzednio porze, tak jak obiecał. Wpadłby w zasadzkę, ale Bess - nie mogąc znieść tego, że przyczyni się do śmierci ukochanego - rozluźniła więzy i nacisnęła spust przytkniętej do piersi broni.

Bandyta został ostrzeżony, ale chciał zemścić się za śmierć ukochanej i ruszył ze szpadą na żołnierzy. Nie zabił żadnego z nich. Zastrzelili go.

Na szczęście para kochanków połączyła się w zaświatach i czasem można ich spotkać, ciemną nocą, kiedy jadąc obok siebie wyznają sobie miłość.

Warto zwrócić uwagę na rytm piosenki pani McKennitt. Najpierw jest on lekki, bo wybijany kopytami konia zakochanego Highwaymana, a potem złowieszczy, bo dyktowany werblami i krokiem marszowym okrutnych żołnierzy króla Jerzego, zwanych "czerwonymi kurtkami".

"Nu, pajechali!"

Chodzi oczywiście o słowa wypowiedziane w środę, 12 kwietnia 1961 roku, przez pierwszego człowieka, który miał okazję oglądać Ziemię z przestrzeni kosmicznej.

Jurij Gagarin

50 rocznicę lotu Jurija Gagarina w Wostoku 1 odpowiednio nagłośniono, więc wiecie już zapewne sporo. Tym, na co chciałam zwrócić uwagę są słowa.

Neil Armstrong zapewne długo zastanawiał się nad tym, co powiedzieć na Księżycu. Czy pomagali mu w tym ludzie od wizerunku NASA? Kto podpowiadał Gagarinowi? Skoro ten ostatni reprezentował państwo totalitarne, to wydawać by się mogło, że żadne z wypowiedzianych przez niego słów nie było jego. To ciekawe, prawda? Słucham przemówień prezydenta Baracka Obamy, opowiadającego o marzeniach, możliwościach i odwadze i nie mam nic przeciwko temu, że te słowa nie są jego, że napisali je ludzie od przemówień. Z podejrzliwością natomiast podchodzę do zdań pozostawionych przez Gagarina, Tiereszkową, czy Hermaszewskiego. Kwestia tego, że jestem obywatelką kraju, który do 1989 roku pozostawał w sowieckim bloku?

W ciągu kilkudziesięciu minut lotu Jurij Gagarin meldował o tym, jak się czuje, jak działają przyrządy, nad jakim kontynentem się znajduje. Dopiero w wiele minut po zakończeniu lotu usłyszano więcej zdań. Między innymi to o przedstawicielu całej ludzkości.

Czy nie mogło być tak, że jego wypowiedzi były szczere?

Wydaje mi się, że tylko człowiek radziecki, wiedząc, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo zakończenia tego wielkiego eksperymentu naukowego i technicznego podobnie do misji Łajki, mógł powiedzieć po starcie rakiety zupełnie nieformalne: "Nu, pajechali!".

PS Polecam film "First Orbit" - jego twórcy bardzo się napracowali, by pokazać nam, jak przebiegała podróż majora Jurija Gagarina.

Szczegóły znajdziecie tutaj: Yuri Gagarin's First Orbit.

"De Usuahia a la Quiaca"

Coś z jednej z moich ulubionych filmowych ścieżek muzycznych.

Kadr z "Dzienników motocyklowych"

Gustavo Santaolalla (Santaojala) to argentyński kompozytor, któremu zawdzięczamy muzykę do takich filmów, jak: "21 gramów", "Tajemnica Brokeback Mountain", "Babel", "Dzienniki motocyklowe". Jego styl jest łatwo rozpoznawalny i kanapkowo zapamiętywalny. To minimalizm. Podstawowym instrumentem w kompozycjach Santaolalli jest gitara. Drugą charakterystyczną rzeczą jest... cisza.

Utwór z tytułu wpisu pochodzi ze ścieżki "Dzienników motocyklowych" i pojawia się pod sam koniec filmu. W tłumaczeniu jest to: "Od Usuahia do Quiaca", co nawiązuje do albumu sprzed ponad dwudziestu lat, będącego refleksją z podróży pewnego muzyka z południa na północ Argentyny. Usuahia to nazwa miejscowości na południowym krańcu tego kraju, czyli na Ziemi Ognistej. Jak łatwo się domyślić La Quiaca to miejscowość położona w równie malowniczej scenerii, tyle że na północy.

Co ciekawe, bohaterowie filmu Waltera Sallesa "Dzienniki motocyklowe": młody, jeszcze nieszkodliwy Ernesto Guevara i jego przyjaciel Alberto Granado nigdy nie przemierzyli trasy pomiędzy tymi dwoma miastami. Całkiem nieźle zapoznali się jednak z Ameryką Południową i problemami jej mieszkańców.

Lektura "Dzienników" Guevary i obrazu Sallesa pomaga uświadomić sobie, jakie pułapki czyhają na młodych idealistów, chcących przejść od słów do czynów. Wielu ludziom późniejsza działalność "Che" przyniosła nie dobro i nadzieję, ale zło i cierpienie.